Back to all posts

Tổng Quan Về Giao Thức Mina - Các tính năng của một nền tảng blockchain “gọn nhẹ’’ mới

Các blockchain hàng đầu như Bitcoin (BTC) hoặc Ethereum (ETH) lưu trữ hàng trăm gigabyte dữ liệu giao dịch. Nhược điểm chính của chúng là chúng lưu trữ toàn bộ lịch sử của blockchain. Nói cách khác, người dùng có thể theo dõi toàn bộ những giao dịch từ mới nhất cho đến giao dịch đầu tiên.

Điều này sẽ dẫn đến thực tế là trọng lượng của blockchain sẽ lớn dần theo thời gian. Do đó, các “node’’ (các thợ đào lớn) sẽ phải liên tục tăng bộ nhớ để lưu trữ toàn bộ blockchain. Và hầu hết những người dùng thông thường chỉ sử dụng những thiết bị yếu để đọc tiêu đề từ khối và kiểm tra tính hợp lệ của số dư ví. Trong trường hợp này, cần phải tin tưởng vào các node lớn (các máy chủ). Có thể trong tương lai, điều này sẽ dẫn đến việc tập trung hóa một phần, vì lịch sử giao dịch sẽ được lưu trữ trên một số node lớn.

Vì vậy, nền tảng giao thức Mina sẽ được thảo luận trong bài viết này. Chúng tôi sẽ mô tả cho bạn giao thức Mina là gì, nó có những tính năng gì và tại sao những người đam mê tiền điện tử nên tham gia.

Giao thức Mina là gì?

Mina Protocol là một blockchain Proof-of-Stake (POS) thế hệ tiếp theo lưu trữ các giao dịch ở dạng ngắn gọn. Chuỗi khối Mina chỉ có kích thước 22KB (Kilobyte) ~ tương đương với kích thước của một vài dòng tweet. Đáng chú ý là kích thước của blockchain sẽ không thay đổi cho dù nó được sử dụng trong bao lâu. Nhờ đó, Giao thức Mina cung cấp sự đồng bộ hóa nhanh chóng của các “node’’

Giao thức Mina có thể đạt được thành tích đáng kinh ngạc này nhờ vào công nghệ zk-SNARKs, cho phép xác minh các phép tính tốn kém mà không thực sự thực hiện các phép tính đó.

Vậy, SNARK là gì và tại sao chuỗi khối giao thức Mina luôn có cùng kích thước?

Để hiểu chính xác và chi tiết hơn về cách hoạt động của chuỗi khối Mina Protocol, bạn nên đọc “tài liệu kỹ thuật Mina Protocol’’, nhưng điều này đòi hỏi kiến thức kỹ thuật và toán học chuyên sâu. Trong phần này, chúng tôi sẽ cố gắng giải thích một cách đơn giản SNARK là gì và điều gì tạo nên tính năng ưu việt của giải pháp Mina Protocol.

Zk-Snark (Zero Knowledge Succinct Non-Interactive Arguments of Knowledge có nghĩa là Đối số tri thức không tương tác cô đọng) là bằng chứng mật mã ngắn gọn giúp kiểm tra tính hợp lệ của các khối.

Trong từ viết tắt SNARK, "Succinct" có nghĩa là bằng chứng nhỏ và do đó có thể nhanh chóng được xác minh. “Non-Interactive” có nghĩa là có rất ít hoặc không có sự tương tác giữa người cung cấp và người xác minh, họ chỉ chia sẻ một phần bằng chứng. Điều này mở đường cho công nghệ zk-SNARK được sử dụng như một giải pháp bảo mật và khả năng mở rộng.

Khi giao thức Mina tạo một khối mới, bằng chứng SNARK sẽ được tạo cùng với nó.

Một zk-SNARK hoạt động như một chứng chỉ chính hãng để chứng minh rằng một phép tính (xác minh các giao dịch trong một khối) được thực hiện một cách chính xác mà không cần xác nhận chính tính toán đó. Với cách này, một SNARK xác thực các giao dịch của khối mà không cần phải hiển thị tất cả các giao dịch. Điều này làm giảm hiệu quả kích thước khối thành một SNARK.

Thay thế mọi khối bằng SNARK không phải là một giải pháp, bởi vì nó vẫn sẽ dẫn đến tăng trưởng tuyến tính khi SNARK tích lũy, tuy nhiên nó chậm hơn nhiều so với các blockchain hiện có.

Và đây là giải pháp khéo léo được cung cấp bởi các nhà phát triển dự án Mina, vì SNARK có thể được sử dụng để xác thực hoặc chứng nhận bất kỳ tính toán nào. Tạo SNARK cũng là một công việc tính toán, vì vậy bạn có thể tạo một SNARK từ nhiều SNARK. Do đó, mỗi khi một khối mới được tạo, một chứng chỉ SNARK mới sẽ được tạo ra tương ứng. Cũng có thể tạo một SNARK xác nhận các chứng chỉ trước đó. Sau đó, một SNARK lớn có thể được tạo ra để chứng minh toàn bộ lịch sử giao dịch của blockchain, cho phép bạn đi từ khối đầu tiên (khối khởi đầu) đến trạng thái hiện tại, trong khi vẫn giữ nguyên kích thước như một chứng chỉ. Quá trình này có thể được gọi là thành phần SNARK đệ quy, cho phép blockchain duy trì kích thước không đổi (luôn nhỏ hơn 22KB).

Hiểu theo một cách rất đơn giản, chứng nhận SNARK đệ quy có thể được so sánh với ảnh chụp nhanh đệ quy (snapshot). Chúng ta hãy chụp nhanh khối đầu tiên, sau đó chúng ta chụp ảnh nhanh này và chụp nhanh khối mới cùng với ảnh chụp nhanh trước đó. Quá trình này có thể được tiếp tục chụp một cách đệ quy các ảnh chụp nhanh trước đó. Do đó, kích thước blockchain luôn giống nhau (kích thước của một ảnh chụp nhanh).

1_mina_zk_snark.webp

Bởi vậy, các node của mạng không lưu trữ toàn bộ lịch sử của blockchain mà chỉ lưu trữ bằng chứng rằng các khối là hợp lệ. Đồng thời, bảo mật và phân quyền của mạng được bảo toàn.

 

Những vai trò trong giao thức Mina và Cách xác nhận các giao dịch

Mina hoạt động trên nguyên tắc đồng thuận Proof-of-Stake. Không giống như các giao thức kế thừa khác, bất kỳ người tham gia nào cũng có thể xác thực các giao dịch như một node đầy đủ, giúp cho việc phân quyền trở nên khả thi. Và ở đây các node có thể đóng hai vai trò: họ có thể tạo khối cũng như họ có thể tạo SNARK.

Giao thức mạng Mina đã hoạt động và bất kỳ người dùng nào cũng có thể triển khai node của riêng mình. Để biết chi tiết về cách thực hiện việc này, hãy xem tài liệu “Dự án Mina’’

Sẽ có hai nhóm trình xác thực trong chuỗi khối Mina:

  • Block Producers (nhà sản xuất khối): những người được đại diện trong các blockchain khác với tư cách là người khai thác hoặc người xác nhận. Thông thường, các nhà sản xuất khối chọn giao dịch nào để đưa vào khối tiếp theo. Dễ thấy, họ luôn quan tâm đến việc bao gồm các giao dịch có mức phí cao nhất. Nếu nhà sản xuất khối muốn thêm 5 giao dịch, họ phải thêm 5 SNARK giao dịch tương ứng, họ có thể mua trên một thị trường đặc biệt (có tên là Snarketplace), từ những người tham gia mạng chuyên biệt khác - Snarker.
  • Snark-workers hoặc Snarkers : là các thành viên của mạng tạo zk-SNARK để xác minh giao dịch. Họ được bồi thường cho điều này dưới hình thức hoa hồng và nếu SNARK của họ được sử dụng trong một khối, nhà sản xuất khối sẽ trả khoản phí này trong tổng số phí cho giao dịch đó.

Để hiểu rõ hơn cách thức hoạt động của giao thức Mina trong thực tế, bạn hãy đọc một trường hợp ví dụ sau đây. Ví dụ, người gửi tên Mike muốn gửi cho người nhận tên John một số đồng xu.

  • Bước 1: Tạo thanh toán - Mike bấm vào Gửi (Send)

Thanh toán được ký bằng mật mã bằng khóa cá nhân để có thể xác minh tài khoản của người gửi (private key). Sau đó, nó được gửi đến các node trên mạng để xử lý.

  • Bước 2: Khoản thanh toán của Mike được thêm vào danh sách nhiệm vụ.

Một node của nhà sản xuất khối được chọn trong mạng trong một khoảng thời gian nhất định.

Tất cả các nhà sản xuất khối chọn thanh toán nhanh chóng và liệt kê chúng để xử lý và xây dựng khối.

  • Bước 3: Nhà sản xuất khối phải thêm SNARK tương ứng vào mỗi giao dịch đã chọn.

Họ mua những SNARK này từ Snarketplace. Trong số SNARK đó là xác nhận giao dịch của Mike.

  • Bước 4: Nhà sản xuất khối thêm các giao dịch mới và SNARK tương ứng vào khối, sau đó khối mới được thêm vào blockchain Mina. Tiếp theo, trạng thái của hàng đợi giao dịch được cập nhật. Và nhà sản xuất khối cập nhật SNARK cho blockchain bằng một khối mới, tức là trạng thái mới của blockchain. Cuối cùng, khối mới được coi là đã xác nhận và tất cả những người tham gia mạng đều thấy trạng thái mới của blockchain.

Tài khoản của Mike và John hiển thị kết quả chuyển tiền.

  • Bước 5: Mức độ hợp lệ của thanh toán - John tin tưởng rằng việc chuyển tiền đã hoàn tất.

Với mỗi khối kế tiếp, người nhận có mức độ tin cậy cao hơn rằng việc thanh toán đã thực sự hoàn tất và mạng có sự đồng thuận về khối đó. Tuy nhiên, như với hầu hết các blockchain, các khoản thanh toán được cho là sẽ được xác nhận sau một số khối nhất định, còn được gọi là hoàn thành giao dịch.

Để xóa phần tử tin cậy khỏi mạng Mina, các nhà phát triển đã thêm hai thuộc tính quan trọng vào Snark:

  • Combinability (Khả năng kết hợp): có nghĩa là một Snark kết hợp hai mảnh bằng chứng để tạo thành một bằng chứng hợp nhất.
  • Associativity (Sự hợp nhất): có nghĩa là tất cả các bằng chứng hợp nhất giống hệt nhau và không phụ thuộc vào thứ tự xảy ra hợp nhất.

Cách tiếp cận này cho phép bất kỳ người dùng nào cũng có thể khởi chạy một node trên mạng Mina hoặc trở thành một Snark-worker (nhận phần thưởng cho công việc của họ). Điều này khiến Mina khác biệt với các blockchain khác yêu cầu phần cứng khai thác đắt tiền hoặc số tiền đặt cược lớn.

 

Ủy quyền giao thức Mina 

Ủy quyền (Delegation) là một giải pháp thay thế cho việc đặt cược trực tiếp (staking), với ưu điểm là bạn không cần phải duy trì node của riêng mình (node này phải luôn trực tuyến)

Nhưng đối với ủy quyền, điều quan trọng là phải chọn một nhà sản xuất khối (validator) có kinh nghiệm và đáng tin cậy. Một trong những trình xác thực như vậy là Everstake, được hỗ trợ bởi một nhóm các nhà phát triển dày dặn kinh nghiệm, các chuyên gia tài chính và những người đam mê blockchain. Everstake đang tung ra các node Proof-of-Stake (PoS) an toàn và đáng tin cậy cao bằng cách sử dụng phần cứng cấp doanh nghiệp để đảm bảo hiệu quả và bảo mật tối đa. Bằng cách ủy quyền số tiền của bạn cho Everstake, bạn có thể đảm bảo hoạt động bình thường, bảo đảm và nhận được phần thưởng đúng kì hạn.

 

Phân phối mã thông báo MINA

Cơ cấu kinh tế của Mina được thiết kế cho người xác thực khối sử dụng mã thông báo MINA của họ để mua bằng chứng về các SNARK trên Snarketplace. Điều này đảm bảo rằng công việc mới sẽ xuất hiện nhanh như khi hoàn thành.

Hầu hết các loại tiền điện tử đều có lượng phát hành hạn chế và tất cả các đồng tiền đều được tạo trước hoặc trong quá trình khai thác, đặt cược hoặc đúc tiền. Còn với MINA, nó hoạt động trên nguyên tắc giảm phát không giảm phát và có lượng phát hành không giới hạn.

Trong thời gian ra mắt mạng chính (mainnet), 1 tỷ mã thông báo MINA sẽ được phân phối, nhưng chúng sẽ được mở khóa hoàn toàn sau ít nhất 8 năm. Mặc dù lượng phát hành là không giới hạn nhưng tỷ lệ lạm phát mã thông báo sẽ giảm hàng năm từ 12% cho đến khi đạt 7%.

 

Biểu đồ dưới đây sẽ cho bạn thấy việc phân phối mã thông báo theo kế hoạch trong 8 năm đầu tiên.

2_mina_token_circulation.webp

Để khuyến khích việc đặt cược (staking), Mina cung cấp phần thưởng rất lớn trong 15 tháng đầu tiên cho các tài khoản không có mã thông báo bị khóa.

Trong 5 tháng đầu, mức lợi nhuận này sẽ là khoảng 24% mỗi năm. Nhiều hơn gấp 2 lần so với phần thưởng đặt cược thông thường.

3_mina_supercharged_rewards.webp

Hãy đăng ký với Everstake để không bỏ lỡ các sự kiện cũng như các bản cập nhật mới nhất từ thế giới blockchain!

 

Medium

Website

Twitter

Telegram

Facebook

Reddit

Previous post Next post
Help Ukraine with crypto - donateHelp Ukraine with crypto - donate